Wat is hooggevoeligheid
en wat betekent het voor jou?
Wat is hoogsensitiviteit?
Volgens hoogsensitief.nl en drs. Esther Bergsma is hoogsensitiviteit (of hooggevoeligheid) een aangeboren temperament met een grote gevoeligheid voor (interne en externe) stimuli en het diepgaand verwerken van en sterk reageren op deze informatie.
Lees die zin gerust nog eens terug. Er zitten drie lagen in, en alle drie moeten aanwezig zijn voordat we echt van hoogsensitiviteit kunnen spreken.
1. Gevoeligheid voor prikkels
Omdat het zenuwstelsel meer informatie oppikt, kunnen prikkels sneller intens worden.
Drukke ruimtes, harde geluiden, warmte of kou, (fel) licht, veel gesprekken tegelijk, omgaan met (emoties en gevoelens van) mensen of een volle agenda kunnen daardoor sneller vermoeiend zijn. Ook interne prikkels zoals emoties, vermoeidheid, je humeur, trek in eten of drinken, pijn of lichamelijke klachten en veel denken of piekeren kunnen leiden tot overprikkeling.
Overprikkeling voelt meestal lichamelijk: een strakke nek, een hoofd dat vol aanvoelt, een vermoeidheid die niet overgaat met alleen slapen. Mentaal merk je dat gedachten over elkaar buitelen. En in gedrag zie je vaak een korter lontje en de behoefte om je terug te trekken.
Het systeem heeft dan tijd nodig om alle indrukken te verwerken. Rust- en oplaadmomenten helpen om weer in balans te komen.
2. Diepgaande verwerking
Hoogsensitieve mensen verwerken informatie vaak grondiger dan anderen.
Ze denken langer na over wat ze meemaken, zien sneller verbanden en merken meer details op. Waar anderen snel een conclusie trekken, gaat het HSP-brein vaak nog even verder: wat betekent dit, wat speelt hier nog meer?
Dat kan leiden tot inzichten, nuance en creativiteit, maar ook tot veel nadenken.
3. Sterk reageren
Hoogsensitieve mensen ervaren emoties intens. Dat kan gaan om eigen gevoelens, maar ook om die van anderen.
Ze kunnen zich vaak goed inleven, snel aanvoelen wat iemand nodig heeft en diep geraakt worden door ervaringen, muziek, kunst of verhalen. Waar een ander weinig bij voelt, kan bij jou een golf van blijdschap, ontroering of juist stress teweegbrengen.
Pas als deze drie lagen samenkomen, spreken we van hoogsensitiviteit. Niet elke gevoelige bui, niet elke vermoeide dag na een drukke periode. Het gaat om een blijvend, ingebakken patroon in wie je bent.
Daarnaast: een sterke neiging tot aanpassen
Naast deze drie lagen zien we bij veel hoogsensitieve mensen nog een kenmerk: de sterke neiging om zich af te stemmen op anderen, ofwel aanpassen.
Dat betekent dat je onbewust steeds aanvoelt:
- hoe anderen zich voelen
- wat de sfeer in een ruimte is
- of iemand zich prettig of ongemakkelijk voelt
- of wat je zegt goed landt
Je brein scant als het ware voortdurend de sociale omgeving. Niet omdat je dat bewust probeert, maar omdat je systeem daar gevoelig voor is.
Daardoor kun je goed rekening houden met anderen en situaties subtiel aanvoelen. Tegelijk kan het ook vermoeiend zijn, omdat je steeds veel signalen van mensen oppikt.
Kort samengevat
Hoogsensitiviteit betekent dat je brein meer signalen oppikt, informatie diep verwerkt en er sterk op reageert. Vaak gaat daar ook een sterke neiging tot aanpassen aan anderen mee gepaard. Dat kan zorgen voor zowel kwetsbaarheid voor overprikkeling als voor kwaliteiten zoals empathie, nuance en inzicht.
Een hoogsensitief persoon wordt ook wel HSP genoemd, een afkorting van het Engelse Highly Sensitive Person.
Herken je jezelf in dit alles? Dan ben je hoogstwaarschijnlijk hoogsensitief.